İngiltere’de Üniversite Sonrası Çalışma İzni ve Kariyer Planı

İngiltere’de Üniversite Sonrası Çalışma İzni ve Kariyer Planı

İngiltere’de üniversite eğitimini tamamlayan uluslararası öğrenciler, uygun şartları sağladıklarında Graduate visa (Mezun Vizesi) ile Birleşik Krallık’ta çalışabilir. Bu vize, çoğu lisans ve yüksek lisans mezununa 2 yıl, doktora mezunlarına ise 3 yıl ülkede kalma ve çalışma hakkı verir. Ancak Graduate visa uzatılamaz; uzun vadeli kariyer ve oturum planı için genellikle bu süre içinde Skilled Worker visa gibi başka bir vize türüne geçmek gerekir.

Başvuru yapmadan önce üniversitenizin mezuniyetinizi Home Office’e bildirdiğinden, Student visa’nızın hâlâ geçerli olduğundan ve kariyer hedefiniz için gerekli mesleki şartları karşıladığınızdan emin olmalısınız.

İngiltere’de Üniversite Sonrası Çalışma İzni Nedir?

İngiltere’de üniversite sonrası çalışma izni, resmî adıyla Graduate visa, Birleşik Krallık’ta eğitimini tamamlayan uluslararası öğrencilerin iş aramasına ve çalışmasına olanak tanıyan bir göçmenlik rotasıdır.

Graduate visa, işveren sponsorluğu gerektirmemesi açısından önemli bir avantaj sağlar. Bu sayede mezunlar, ilk işlerini bulmadan önce de ülkede kalabilir ve farklı sektörlerde deneyim kazanabilir.

• Lisans ve yüksek lisans mezunları: Genellikle 2 yıl çalışma ve ikamet hakkı
• Doktora mezunları: Genellikle 3 yıl çalışma ve ikamet hakkı
• Sponsorluk: Graduate visa başvurusunda işveren sponsorluğu gerekmez
• İş türü: Çoğu işte çalışma, iş değiştirme ve iş arama serbestliği
• Serbest çalışma: Belirli şartlar çerçevesinde self-employed çalışma mümkündür
• Aile üyeleri: Uygun şartları taşıyan mevcut dependant’lar başvuruya devam edebilir

Graduate visa, kalıcı oturum vizesi değildir. Bu nedenle mezuniyet sonrasında yalnızca iş bulmaya değil, aynı zamanda sonraki göçmenlik adımını planlamaya da odaklanmak gerekir.

Graduate Visa İçin Kimler Başvurabilir?

Graduate visa için temel olarak aşağıdaki şartları karşılamanız gerekir:

• Başvuru sırasında Birleşik Krallık’ta bulunmak
• Geçerli bir Student visa veya Tier 4 öğrenci vizesine sahip olmak
• Uygun bir eğitimi Birleşik Krallık’taki lisanslı bir yükseköğretim kurumunda tamamlamak
• Üniversitenin eğitimi başarıyla tamamladığınızı Home Office’e bildirmesi
• Graduate visa başvurusunu mevcut Student visa süresi dolmadan yapmak
• Eğitim süresince gerekli ikamet şartlarını karşılamak

Hangi Eğitim Programları Graduate Visa Kapsamındadır?

Genellikle aşağıdaki eğitimleri tamamlayan öğrenciler Graduate visa için uygun olabilir:

• Lisans dereceleri
• Entegre yüksek lisans programları
• Çoğu yüksek lisans programı
• Doktora ve diğer doktora düzeyindeki programlar
• Bazı hukuk, tıp ve mesleki yeterlilik programları
• Belirli şartları sağlayan öğretmenlik ve hukuk programları

Her eğitim programı otomatik olarak uygun değildir. Özellikle kısa süreli, uzaktan veya Birleşik Krallık dışında tamamlanan programlarda farklı kurallar uygulanabilir. En doğru değerlendirme için üniversitenizin uluslararası öğrenci ofisi ve güncel GOV.UK Graduate visa rehberi kontrol edilmelidir.

Eğitim Süresince İngiltere’de Bulunma Şartı

Graduate visa için öğrencinin eğitim programı boyunca belirli sürelerde Birleşik Krallık’ta bulunması beklenir. Bu kural, programın süresine ve hangi eğitim seviyesinde olduğuna göre değişebilir.

• 12 ay veya daha kısa programlar: Genellikle programın tamamının Birleşik Krallık’ta geçirilmesi beklenir.
• 12 aydan uzun programlar: Genellikle eğitim süresinin belirli bir bölümünde Birleşik Krallık’ta bulunma şartı aranır.
• Uzaktan eğitim ve pandemi dönemleri: Özel ve geçici kurallar uygulanmış olabilir.
• Akademik değişim veya yurtdışı dönemleri: Programın yapısına göre ayrıca değerlendirilir.

Devamsızlık, yurtdışında geçirilen süre ve program değişiklikleri konusunda tereddütünüz varsa başvuru öncesinde üniversitenizden yazılı teyit almanız faydalı olur.

Graduate Visa Ne Kadar Süre Geçerlidir?

Önemli: Graduate visa için başvuru tarihi, vizenin süresi açısından önem taşıyabilir. Birleşik Krallık hükümeti, belirli bir tarihten sonra yapılan başvurularda lisans ve yüksek lisans mezunları için sürenin 2 yıldan 18 aya indirilmesini planladığını duyurmuştur. Bu nedenle başvuru yapmadan önce güncel süreyi mutlaka GOV.UK üzerinden kontrol edin.

Graduate Visa ile Hangi İşlerde Çalışılabilir?

Graduate visa sahipleri çoğu sektörde çalışabilir. İşe başlamak için önceden sponsor bir işveren bulmanız gerekmez. Kariyerinizin ilk aşamasında giriş seviyesi bir pozisyonda başlayabilir, sonrasında daha nitelikli ve sponsorluk sunan bir göreve geçebilirsiniz.

• Tam zamanlı veya yarı zamanlı işler
• Graduate scheme programları
• Staj ve sözleşmeli pozisyonlar
• Birden fazla işverenle çalışma
• Serbest çalışma veya şirket kurma
• Akademik araştırma ve proje bazlı işler
• Sezonluk veya geçici işler

Graduate visa ile çalışırken genel olarak maaş veya beceri seviyesi için Skilled Worker vizesindeki gibi bir eşik aranmaz. Ancak çalışacağınız meslek için lisans, mesleki kayıt, güvenlik incelemesi veya başka yasal şartlar gerekebilir.

Graduate Visa ile Yapılamayanlar

• Profesyonel sporcu veya spor antrenörü olarak çalışmak
• Graduate visa’yı uzatmak
• Graduate visa ile doğrudan kalıcı oturum elde etmek
• Bu vizeyi ikinci kez almak

Graduate visa daha önce aynı kişi tarafından kullanılmışsa, yeni bir eğitim sonrasında tekrar alınamaz. Bu nedenle bu süreyi yalnızca geçici bir çalışma dönemi olarak değil, uzun vadeli kariyer geçişi için stratejik bir dönem olarak değerlendirmek gerekir.

Graduate Visa Başvurusu Nasıl Yapılır?

1. Üniversitenizin Mezuniyet Bildirimini Bekleyin

Graduate visa başvurusu için diploma belgenizin elinize ulaşmasını beklemeniz her zaman gerekmez. Üniversiteniz, eğitimi tamamladığınızı Home Office’e bildirdiğinde başvuru süreci başlayabilir.

Üniversitenizin bildirim gönderip göndermediğini öğrenci işleri veya international student office üzerinden kontrol edin.

2. Student Visa Süresini Kontrol Edin

Graduate visa başvurusu, mevcut Student visa’nız sona ermeden yapılmalıdır. Başvuruyu zamanında yaptıysanız, karar beklenirken mevcut çalışma haklarınız belirli koşullarda devam edebilir.

• Vizenizin bitiş tarihini kontrol edin.
• Başvuruyu son haftaya bırakmayın.
• Üniversitenizin mezuniyet bildirimini tamamladığından emin olun.
• Başvuru sırasında Birleşik Krallık dışında bulunmayın.

3. Çevrim İçi Başvuru Yapın

Başvuru, GOV.UK üzerinden çevrim içi yapılır. Kimlik doğrulama için UK Immigration: ID Check uygulaması veya biyometri randevusu kullanılabilir.

Başvuruda genellikle şu bilgiler istenir:

• Pasaport ve kimlik bilgileri
• Mevcut vize bilgileri
• CAS numarası veya eğitim programına ilişkin bilgiler
• Üniversite ve eğitim programı bilgileri
• Adres ve iletişim bilgileri
• Gerekirse dependant bilgileri

4. Başvuru Ücretlerini Ödeyin

Graduate visa başvurusunda vize başvuru ücreti ve genellikle Immigration Health Surcharge (IHS) ödenir. Ücretler dönemsel olarak değişebildiği için başvuru günü güncel rakamları GOV.UK ücret tablosundan kontrol etmek gerekir.

Başvuru maliyetini hesaplarken şu kalemleri dikkate alın:

• Vize başvuru ücreti
• Yıllık sağlık hizmeti harcı
• Biyometri veya kimlik doğrulama masrafları
• Gerekirse hızlı başvuru hizmeti
• Dependants için ayrı başvuru ve sağlık harcı

Graduate Visa Sonrasında İngiltere’de Kalıcı Kariyer Planı

Graduate visa, iş bulmak için esneklik sunar; ancak uzun vadeli oturum açısından süre sınırlıdır. Bu nedenle mezuniyet sonrasında hedefiniz yalnızca herhangi bir işe girmek değil, nitelikli ve sponsorluk potansiyeli olan bir kariyer rotasına geçmek olmalıdır.

İlk 3 Ay: Pozisyonlandırma ve İş Arama

İlk üç ayda iş aramaya rastgele başlamayın. Hedef sektörünüzü, uygun iş unvanlarını ve potansiyel sponsor işverenleri belirleyin.

• Birleşik Krallık formatında CV hazırlayın.
• LinkedIn profilinizi İngilizce ve anahtar kelimelerle optimize edin.
• Mezuniyetinizle ilişkili 10–15 iş unvanı belirleyin.
• Home Office’in sponsor lisansına sahip şirketleri araştırın.
• Üniversitenizin kariyer merkezinden mülakat desteği alın.
• Graduate scheme ve entry-level ilanlarına erken başvurun.
• Her başvuru için CV ve cover letter’ı özelleştirin.

En önemli hedef: İlk işinizin yalnızca maaşını değil, ileride Skilled Worker sponsorluğu sunma ihtimalini de değerlendirin.

3–6. Aylar: Deneyim ve Uzmanlık Kazanma

İlk işe başladıktan sonra ölçülebilir sonuçlar üretmeye odaklanın. İşverenlerin sponsorluk kararlarında yalnızca diploma değil, şirket için yarattığınız değer de önemlidir.

• Raporlama, analiz veya proje sonuçlarınızı sayısallaştırın.
• Alanınızla ilgili sertifikalar alın.
• İngilizce sunum ve profesyonel yazışma becerilerinizi geliştirin.
• Şirket içindeki yöneticilerle kariyer görüşmesi yapın.
• İşverenin sponsor lisansını ve sponsorluk politikasını öğrenin.
• Mesleki topluluklara ve sektör etkinliklerine katılın.

6–12. Aylar: Sponsorluk Görüşmesini Başlatma

İşvereninizle sponsorluk konusunu Graduate visa’nızın bitmesine birkaç ay kala değil, erken aşamada konuşun. Şirketin sponsor lisansına sahip olması, size otomatik olarak sponsor olacağı anlamına gelmez.

Görüşmede şu soruları sorabilirsiniz:

• Şirketiniz Skilled Worker sponsorluğu sağlıyor mu?
• Bu pozisyon sponsorluğa uygun bir meslek kodunda mı?
• Pozisyonun maaşı güncel göçmenlik eşiğini karşılıyor mu?
• Şirket daha önce uluslararası çalışanlara sponsor oldu mu?
• Sponsorluk başvurusu için şirketin iç prosedürü nedir?
• Performans hedeflerim sponsorluk kararını nasıl etkiler?

12. Aydan Sonra: Vize Geçişini Kesinleştirme

Graduate visa sürenizin ortasına geldiğinizde alternatifleri netleştirin. En yaygın seçenek Skilled Worker vizesidir; ancak tek seçenek bu değildir.

• Skilled Worker visa: Uygun sponsor işveren, meslek kodu ve maaş şartlarıyla
• Global Talent visa: Akademik, araştırma, sanat, kültür veya dijital teknoloji alanlarında güçlü profili olanlar için
• Innovator Founder visa: Yenilikçi ve uygulanabilir bir iş fikrine sahip girişimciler için
• Scale-up visa: Uygun, hızlı büyüyen şirketlerde çalışacak kişiler için
• Student visa: Yeni bir akademik programa devam etmek isteyenler için
• Family visa: Uygun aile ilişkisi ve şartları bulunan kişiler için</li

Skilled Worker Vizesine Geçiş

Graduate visa sahiplerinin en sık değerlendirdiği seçenek Skilled Worker vizesidir. Bu rota, lisanslı bir sponsor işverenden iş teklifi almayı ve işin uygun meslek kodu ile maaş şartlarını karşılamasını gerektirir.

Skilled Worker İçin Temel Şartlar

• Home Office lisansına sahip bir işverenden iş teklifi almak
• İşverenin Certificate of Sponsorship (CoS) düzenlemesi
• Pozisyonun uygun meslek kodunda yer alması
• İşin güncel maaş eşiğini veya ilgili mesleğin “going rate” seviyesini karşılaması
• İngilizce dil şartını sağlamak
• Gerekli bakım parası ve diğer göçmenlik koşullarını karşılamak

Maaş eşikleri ve indirimli oranlar zaman içinde değişebilir. Yeni mezunlar ve belirli yaş grupları bazı durumlarda daha düşük maaş eşiğinden yararlanabilir; ancak bu indirimlerin her meslek ve başvuru sahibi için otomatik olarak geçerli olduğu düşünülmemelidir.

Güncel maaş şartını mutlaka işvereninizin sponsor ekibi ve GOV.UK üzerindeki Skilled Worker kurallarıyla doğrulayın.

İngiltere’de İş Bulmayı Kolaylaştıran Sektörler

İş bulma ihtimali; bölümünüze, deneyiminize, İngilizce seviyenize ve sektörün sponsorlu pozisyon sayısına göre değişir. Bazı alanlarda nitelikli çalışan ihtiyacı daha yüksek olabilir.

• Yazılım geliştirme ve veri bilimi
• Siber güvenlik ve bulut teknolojileri
• Mühendislik
• Finans, denetim ve risk yönetimi
• Sağlık ve sosyal bakım
• İlaç ve biyoteknoloji
• Akademik araştırma
• Proje ve operasyon yönetimi
• Enerji ve sürdürülebilirlik
• İleri üretim ve yapay zekâ

Sektörün sponsor araması kadar pozisyonun niteliği de önemlidir. Aynı şirket bazı yönetici, mühendis veya uzman pozisyonlarını sponsor ederken giriş seviyesindeki her rol için sponsorluk sunmayabilir.

İngiltere’de İş Ararken CV ve LinkedIn Stratejisi

İngiltere Formatında CV Nasıl Hazırlanır?

• CV’yi genellikle 1–2 sayfa arasında tutun.
• Fotoğraf, doğum tarihi ve medeni durum gibi bilgileri eklemeyin.
• CV’nin üst kısmında kısa ve güçlü bir profil özeti kullanın.
• Görevleri değil, sonuçları ve katkıları anlatın.
• Her pozisyon için ilandaki beceri ve terimleri doğal biçimde kullanın.
• İngiltere’de çalışma hakkınızı açıkça belirtin: “Graduate visa holder” gibi.
• Graduate visa’nızın bitiş tarihini gerektiğinde paylaşın.
• İngilizce seviyenizi ve teknik araç bilgilerinizi somutlaştırın.

Başarılı Bir CV Maddesi Nasıl Yazılır?

Zayıf ifade:

“Pazarlama kampanyalarında görev aldım.”

Daha güçlü ifade:

“Google Analytics ve Meta Ads verilerini analiz ederek kampanya dönüşüm oranını üç ay içinde yüzde 18 artırdım.”

İşverenler, ne yaptığınızı kadar ne sonuç ürettiğinizi de görmek ister. Bu nedenle başarılarınızı mümkün olduğunca rakam, süre, kapsam ve etki ile anlatın.

Graduate Visa ile İş Değiştirme ve İşsiz Kalma

Graduate visa, sponsor işverene bağlı olmadığı için iş değiştirmek genellikle mümkündür. İşten ayrıldığınızda vizeniz otomatik olarak sona ermez. Bununla birlikte, vizenizin bitiş tarihi değişmez ve işsiz geçirilen süre kariyer planını zorlaştırabilir.

• İşsiz kalırsanız yeni bir pozisyon aramaya hemen başlayın.
• Vize süreniz boyunca Birleşik Krallık’ta yasal statünüzü koruyun.
• Yeni işverenin sponsor lisansını kontrol edin.
• Skilled Worker’a geçiş için gereken süreyi hesaba katın.
• Vize bitiş tarihinden önce başvuru veya geçiş sürecini başlatın.

Graduate Visa ile Aile Üyeleri

Graduate visa sahibinin eşi, partneri veya çocukları bazı şartlarla dependant olarak Birleşik Krallık’ta kalabilir. Ancak yeni aile üyelerinin, yalnızca Graduate visa almak amacıyla sonradan bu rotaya eklenmesi her durumda mümkün olmayabilir.

Genellikle Student visa döneminde dependant olarak Birleşik Krallık’ta bulunan aile üyeleri, şartları karşılamaları hâlinde Graduate visa başvurusu kapsamında değerlendirilebilir.

• Her aile üyesi için ayrı başvuru yapılır.
• Aile üyelerinin geçerli göçmenlik statüsü bulunmalıdır.
• İlişkiyi kanıtlayan belgeler istenebilir.
• Her başvuru için ayrı ücret ve sağlık harcı doğabilir.

İngiltere’de Kalıcı Oturum ve Vatandaşlık Hedefi

Graduate visa, çoğu durumda doğrudan kalıcı oturuma götüren bir vize değildir. Kalıcı oturum hedefleyen mezunların genellikle başka bir vizeye geçmesi ve gerekli süreyi bu rota üzerinden tamamlaması gerekir.

Örneğin Skilled Worker rotasında belirli şartları sağlayan kişiler, gerekli ikamet süresini tamamladıktan sonra Indefinite Leave to Remain (ILR) için başvurabilir. ILR sonrasında vatandaşlık için ayrıca ikamet, İngilizce, Life in the UK Test ve diğer uygunluk şartları değerlendirilir.

Kalıcı oturum planında şu noktaları takip edin:

• Vize türlerinin kalıcı oturum için sayılıp sayılmadığını kontrol edin.
• Birleşik Krallık dışında geçirdiğiniz günleri kaydedin.
• İşveren ve maaş belgelerini düzenli saklayın.
• Vize değişikliklerini ve seyahat geçmişini arşivleyin.
• Göçmenlik ihlallerinden kaçının.
• Kurallar değişebileceği için uzun vadeli planı düzenli güncelleyin.

İngiltere’de Kariyer Planı İçin 24 Aylık Örnek Yol Haritası

Sıkça Sorulan Sorular

İngiltere’de üniversite bitirince otomatik çalışma izni verilir mi?

Hayır. Mezuniyet sonrasında çalışmak için uygun bir vizeye başvurmanız gerekir. Şartları karşılayan öğrenciler Graduate visa için başvurabilir. Vize başvurusu yapılmadan yalnızca mezuniyet belgesine dayanarak uzun süreli çalışma hakkı elde edilmez.

Graduate visa için iş bulmuş olmak gerekir mi?

Hayır. Graduate visa başvurusu sırasında iş teklifi veya sponsor işveren gerekmez. Mezunlar ülkede kalarak iş arayabilir, farklı sektörleri deneyebilir ve sonrasında sponsorlu bir vizeye geçebilir.

Graduate visa ile Türkiye’ye gidip geri dönebilir miyim?

Vizeniz onaylandıktan sonra seyahat mümkün olabilir. Ancak başvuru kararını beklerken Birleşik Krallık dışına çıkmak başvurunun geri çekilmiş sayılmasına yol açabilir. Bu nedenle karar verilmeden önce yurtdışına seyahat etmeden önce güncel kuralları kontrol edin.

Graduate visa uzatılabilir mi?

Hayır. Graduate visa genellikle uzatılamaz ve ikinci kez alınamaz. Süre bitmeden Skilled Worker, Global Talent, Innovator Founder veya durumunuza uygun başka bir vize rotasına geçmeniz gerekir.

Graduate visa ile part-time çalışabilir miyim?

Evet. Graduate visa, çoğu işte tam zamanlı veya yarı zamanlı çalışmaya izin verir. Bununla birlikte profesyonel sporcu veya spor antrenörü olarak çalışma kısıtlaması bulunur.

Graduate visa ile kendi şirketimi kurabilir miyim?

Graduate visa ile belirli şartlar çerçevesinde self-employed çalışmak mümkündür. Ancak şirket kurmak, tek başına uzun vadeli oturum hakkı sağlamaz. Girişiminiz için Innovator Founder gibi başka bir vize rotasının uygun olup olmadığını ayrıca değerlendirmelisiniz.

Graduate visa ile Skilled Worker vizesine geçebilir miyim?

Evet. Uygun bir işveren, meslek kodu, maaş ve diğer şartları sağladığınızda Birleşik Krallık içinden Skilled Worker vizesine geçiş mümkün olabilir. Başvurunun mevcut vizeniz sona ermeden yapılması önemlidir.

İngiltere’de yüksek lisans yapan herkes 2 yıllık çalışma izni alabilir mi?

Hayır. Programın uygunluğu, üniversitenin Home Office’e bildirim yapması, Student visa şartları ve Birleşik Krallık’ta bulunma kuralları birlikte değerlendirilir. Ayrıca Graduate visa süresine ilişkin hükümler değişebileceği için güncel tarihleri kontrol etmek gerekir.

Graduate visa ile kalıcı oturum alınabilir mi?

Graduate visa genellikle doğrudan kalıcı oturum rotası değildir. Ancak kişi bu vizeyle çalışırken Skilled Worker gibi kalıcı oturuma ilerleyebilen bir rotaya geçebilir ve ilgili şartları tamamlayabilir.

Graduate visa başvurusu ne zaman yapılmalı?

Başvuru, Student visa’nız sona ermeden ve üniversiteniz mezuniyet bildirimini yaptıktan sonra gerçekleştirilmelidir. Son haftaya kalmak yerine, mezuniyet bildirimi tamamlanır tamamlanmaz belgeleri hazırlamak daha güvenlidir.

Sonuç: Graduate Visa’yı Bir Kariyer Geçiş Dönemine Dönüştürün

İngiltere’de üniversite sonrası çalışma izni, mezunlara iş piyasasını tanımak ve kariyer başlatmak için önemli bir fırsat sunar. Ancak bu fırsat sınırsız değildir. Graduate visa’nın uzatılamaması nedeniyle mezuniyet gününden itibaren iş arama, uzmanlaşma, sponsor işveren araştırması ve vize geçişi birlikte planlanmalıdır.

En güçlü strateji; ilk yıl içinde alanınızda deneyim kazanmak, ikinci yıl başlamadan sponsorlu pozisyonları hedeflemek ve vize süreniz dolmadan uygun bir göçmenlik rotasına geçmektir. Güncel başvuru şartları, ücretler ve süreler değişebileceği için karar vermeden önce GOV.UK Graduate visa sayfasını ve gerektiğinde yetkili bir İngiltere göçmenlik danışmanını kontrol edin.