YKS Ek Tercihte Kimler Başvurabilir? Ek Yerleştirme Şartları ve Kuralları

YKS ek tercihlerine, genel yerleştirmede herhangi bir yükseköğretim programına yerleşemeyen veya ilk tercihlerde hiç tercih yapmayan tüm adaylar başvurabilir. Ancak ilk yerleştirmede bir üniversiteye (açıköğretim, örgün ya da uzaktan eğitim fark etmeksizin) yerleştiyseniz—kayıt yaptırmamış olsanız dahi—ek yerleştirme hakkınızı kaybedersiniz. Ek tercih süreci, üniversitelerde boş kalan ya da kayıt yaptırılmadığı için açığa çıkan kontenjanları doldurmak için ÖSYM tarafından tanınan ikinci ve son şanstır.

YKS Ek Tercihe Kimler Başvurabilir? (Kimler Hak Sahibi?)

Ek yerleştirme döneminde sistem herkese açık değildir; ÖSYM’nin belirlediği katı filtreler bulunur. Aşağıdaki şartları taşıyan adaylar ek tercih kılavuzu yayımlandığında tercih bildiriminde bulunabilir:

• Genel yerleştirmede tercih yapıp hiçbir yere yerleşemeyenler: İlk tercih döneminde 24 tercihinizi de doldurmuş ancak açıkta kalmışsanız ek tercihe doğrudan başvurabilirsiniz.
• 2024-YKS puanı hesaplandığı halde hiç tercih yapmayanlar: İlk tercih dönemini kaçırdıysanız veya bilinçli olarak tercih bildirimi yapmadıysanız ek yerleştirmede tercih yapma hakkınız vardır.
• Özel Yetenek Sınavı ile yerleşenler: Özel yetenek sınavı sonucunda bir programa kaydolan adaylar, şartları sağlıyorsa merkezi ek yerleştirmede de tercih yapabilir.
• TYT veya AYT/YDT puan türünde barajı geçmiş olanlar: İlgili puan türünde geçerli puanı hesaplanmış adaylar ek kontenjan listesinden seçim yapabilir.

Kimler YKS Ek Tercih Yapamaz?

ÖSYM kuralları gereği, merkezi yerleştirmede sistem tarafından bir bölüme atanmış olan adaylar ek tercih havuzunun tamamen dışında kalır. En sık yanılgıya düşülen grup burasıdır:

• Merkezi yerleştirmede bir programa yerleştirilen adaylar: Kazandığınız bölüme kayıt yaptırsanız da yaptırmasanız da ek tercih hakkınız yanar.
• YKS puanı hesaplanmayan adaylar: İlgili testlerde yeterli neti yapmadığı için puanı oluşmayanlar tercih yapamaz.
• Sınava girmeyen veya sınavı geçersiz sayılanlar: Ek yerleştirme yeni bir sınav değil, mevcut puanların tekrar değerlendirilmesidir.

Ek Tercihlerde Taban Puan Kuralı: En Kritik Şart

Ek yerleştirmede kazanma şansınızı belirleyen en temel mekanizma “kontenjanın dolup dolmaması” kuralıdır. Listelerinizi hazırlarken şu iki ayrımı mutlaka bilmelisiniz:

1. Kontenjanı İlk Yerleştirmede Tamamen Dolan Bölümler

Bir bölüm ilk yerleştirmede tüm kontenjanını doldurmuş, ancak kazanan öğrencilerden bazıları kayıt yaptırmadığı için boşluk oluşmuşsa; sizin YKS puanınız, o bölümün genel yerleştirmedeki taban puanına eşit veya bu puandan yüksek olmak zorundadır. Taban puanın 0.001 puan dahi altında kalsanız sistem bu tercihinizi geçersiz kılar.

2. Kontenjanı İlk Yerleştirmede Dolmayan (Boş Kalan) Bölümler

Genel yerleştirmede kontenjanını dolduramamış ve bu sebeple bir taban puanı oluşmamış bölümleri, ilgili puan türünde puanı hesaplanmış her aday taban puan şartı aranmaksızın tercih listesine yazabilir.

YKS Ek Tercih Yaparken Bilinmesi Gereken 4 Hayati Kural

• Başarı Sırası Barajları Aynen Devşirilir: Tıp, Diş Hekimliği, Eczacılık, Hukuk, Mimarlık, Mühendislik ve Öğretmenlik programlarındaki başarı sırası şartı ek yerleştirmede de kuruşu kuruşuna geçerlidir.
• 24 Tercih Hakkı: Genel yerleştirmede olduğu gibi ek tercihlerde de en fazla 24 program yazabilirsiniz; listenin tamamını doldurmak zorunlu değildir.
• Ek Tercih Ücreti Şarttır: Tercihlerinizi ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi (AİS) üzerinden kaydettikten sonra belirlenen ek yerleştirme ücretini (ÖSYM Ödemeler sayfasından veya bankalardan) yatırmazsanız tercihleriniz işleme alınmaz.
• Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) Kırılması: İlk yerleştirmede bir yere yerleştiyseniz ve kayıt olmadıysanız ek tercih yapamazsınız; üstelik bir sonraki yıl OBP’niz yarı yarıya kırılır. Ancak ilk yerleştirmede hiçbir yere yerleşemeyip ek tercihte de yerleşemezseniz OBP’niz kırılmaz.

Sıkça Sorulan Sorular (Ek Yerleştirme Rehberi)

İlk yerleştirmede Açıköğretim kazandım, kayıt olmadım. Ek tercih yapabilir miyim?

Hayır. Açıköğretim, uzaktan eğitim veya örgün eğitim ayrımı yoktur. Merkezi yerleştirme ile bir programa atanmış olmanız ek tercih hakkınızı sonlandırır.

İlk tercihlerde hiç tercih yapmadım, ek tercihte puanım düşer mi?

Hayır, düşmez. Tercih yapmamış olmak puanınızda ya da OBP katsayınızda hiçbir kesintiye yol açmaz, puanınızı tam değeriyle kullanırsınız.

Ek yerleştirmede üniversite kazanıp gitmezsem seneye puanım kırılır mı?

Evet. Ek yerleştirme sonucunda bir yükseköğretim programına yerleştirilir ve kayıt yaptırmazsanız, bir sonraki yıl sınava girdiğinizde Ortaöğretim Başarı Puanınız (OBP) yarı oranında düşürülür.

Ek tercihler ne zaman başlar?

Ek yerleştirme süreci, üniversite kayıtlarının ve boş kalan kontenjanların tespitinin tamamlanmasının ardından başlar. ÖSYM boş kontenjan kılavuzunu genellikle Eylül ayının ilk veya ikinci haftasında ilan eder.