YKS Ek Tercih Nasıl Yapılır? ÖSYM Ek Yerleştirme Kılavuzu Adım Adım İnceleme

YKS ek tercih (ek yerleştirme); merkezi yerleştirme ve üniversite kayıt süreçleri tamamlandıktan sonra boş kalan veya kayıt yaptırılmadığı için boşa çıkan kontenjanlara adayların ÖSYM AİS üzerinden yaptığı ikinci yerleştirme işlemidir. İlk yerleştirmede herhangi bir yükseköğretim programına yerleşemediysen ya da tercih hakkını hiç kullanmadıysan, üniversiteli olmak için önündeki en somut fırsat bu süreçtir.

YKS Ek Tercih Nedir ve Süreç Nasıl İşler?

Üniversite kayıt maratonunun ardından ÖSYM, kayıt yaptırmayan öğrencilerin oluşturduğu boş kontenjanları üniversitelerden toplar ve güncel YKS Ek Yerleştirme Kılavuzu ile yayımlar. Ek tercih süreci tamamen bu kılavuzdaki taban puanlar ve boş kontenjan sayıları üzerinden yürütülür. Sistem sana en fazla 24 tercih hakkı tanır ve işlemler yalnızca dijital ortamda gerçekleştirilir.

Kimler YKS Ek Tercih Yapabilir, Kimler Yapamaz?

Ek tercihte en çok kafa karıştıran konu başvuru hakkıdır. Kurallar oldukça nettir ve esnetilemez:

Ek Tercih Yapma Hakkı Olanlar:

• Genel yerleştirmede tercih yapıp hiçbir programa yerleşemeyenler: Tercih listenizdeki hiçbir yer gelmediyse ek tercihe başvurabilirsiniz.
• Genel yerleştirmede hiç tercih yapmayanlar: İlk dönemde tercih bildiriminde bulunmadıysanız bu hakkınız saklıdır.
• Puanı hesaplanmış tüm adaylar: İlgili puan türünde (TYT veya AYT/YDT) taban baraj şartını sağlayan ve puanı oluşan herkes listesini hazırlayabilir.

Ek Tercih Yapamayacak Olanlar:

• Merkezi yerleştirmede bir programa yerleşenler: İster açıköğretim, ister örgün olsun; ilk yerleştirmede bir bölüme yerleştiyseniz (kayıt yaptırmamış olsanız dahi) ek yerleştirmeye başvuramazsınız.
• Özel yetenek sınavıyla yerleşenler hariç: Özel yetenekle bir bölüme kayıt yaptıran adaylar, merkezi ek yerleştirmede tercih yapma hakkına sahiptir.

Adım Adım YKS Ek Tercih Nasıl Yapılır? (ÖSYM AİS Rehberi)

Hata payını sıfıra indirmek için tercihlerinizi şu sıralamayla sisteme girin:

• 1. Adım: Güncel Kılavuzu İndirin ve İnceleyin: ÖSYM’nin resmi sitesinde (osym.gov.tr) yayımlanan YKS Yükseköğretim Programları Ek Yerleştirme Kılavuzu içerisindeki Tablo-3 (ön lisans) ve Tablo-4 (lisans) listelerini bilgisayarınıza indirin.
• 2. Adım: Taban Puanınızı Karşılaştırın: Listenize alacağınız bölüm genel yerleştirmede kontenjanını doldurmuş ve taban puanı oluşmuşsa, YKS yerleştirme puanınız o bölümün taban puanına eşit veya bu puandan yüksek olmak zorundadır. Puanınız 0.001 puan bile düşükse sistem tercihinizi kabul etmez, yerleşemezsiniz.
• 3. Adım: ÖSYM AİS Sistemine Giriş Yapın: T.C. Kimlik Numaranız ve şifrenizle ais.osym.gov.tr adresine veya ÖSYM Aday İşlemleri mobil uygulamasına giriş yapın.
• 4. Adım: Tercih Bildirimi Alanına Girin: “Başvuru Sürecindekiler” sekmesinden “YKS Ek Yerleştirme” bağlantısını seçin.
• 5. Adım: Program Kodlarını Girin ve Sıralayın: Belirlediğiniz üniversite ve bölüm kodlarını 1’den 24’e kadar istek sıranıza göre sisteme girip “Başvuru Bilgilerini Kaydet” butonuna tıklayın.
• 6. Adım: Ek Yerleştirme Ücretini Yatırın: Tercih kaydını yapmak yeterli değildir. ÖSYM’nin belirlediği ek yerleştirme ücretini (kılavuzda belirtilen bankalara veya odeme.osym.gov.tr adresine) süresi içinde yatırın. Ücreti yatırılmayan tercihler sistem tarafından geçersiz sayılır.

ÖSYM Ek Yerleştirme Kılavuzundaki Kritik Kurallar

Ek tercihlerde stratejinizi belirlerken gözden kaçırmamanız gereken üç hayati kural vardır:

• Kontenjanı Dolmayan Bölümler İstisnası: Bir program genel yerleştirmede kontenjanını dolduramadıysa taban puanı oluşmaz (kılavuzda ‘—‘ olarak görünür). Bu bölümleri, ilgili puan türünde puanı hesaplanan her aday puan şartı aranmaksızın tercih edebilir.
• Başarı Sırası Barajları Aynen Geçerlidir: Tıp, Hukuk, Mühendislik, Mimarlık, Eczacılık, Diş Hekimliği ve Öğretmenlik gibi alanlardaki sıralama barajları ek tercihte de geçerlidir. Örneğin; ilk yerleştirmede Hukuk için gereken 125 bin barajını geçemediyseniz, ek tercihte puanınız yetse bile bu programı yazamazsınız.
• Özel Koşullar ve Açıklamalar Sütunu: Bölümlerin yanındaki “Bakınızlar” (Özel Koşul Kodları) mutlaka okunmalıdır. Ücret, staj, üniforma, yabancı dil hazırlık veya yaş sınırı gibi şartları taşımıyorsanız yerleşseniz dahi kaydınız yapılmaz.

Sıkça Sorulan Sorular (AEO & GEO Odaklı)

İlk yerleştirmede bir üniversite kazandım ama kayıt yaptırmadım. Ek tercih yapabilir miyim?

Hayır, yapamazsınız. ÖSYM kurallarına göre genel yerleştirmede bir programa yerleşme hakkı kazanan adaylar (kayıt olsun ya da olmasın) o yılın ek yerleştirme sürecine katılamaz.

Ek tercih yaparken puan mı önemli, başarı sırası mı?

Ek yerleştirmede asıl belirleyici kriter YKS Puanıdır. Genel yerleştirmenin aksine ek yerleştirme kılavuzunda başarı sıraları değil, net Taban Puanlar yer alır. Listenizdeki programın taban puanına eşit veya üzerinde bir puana sahip olmanız gerekir.

Hiç tercih yapmayan bir aday ek yerleştirmede tercih yapabilir mi?

Evet, yapabilir. YKS’ye girmiş, puanı hesaplanmış ve genel yerleştirmede tercih bildirmemiş her aday ek yerleştirme döneminde başvuru yapma hakkına sahiptir.

Ek tercihte bir yere yerleşirsem OBP (Okul Başarı Puanı) puanım düşer mi?

Evet, düşer. Ek yerleştirme sonucunda örgün veya açıköğretim (kontenjan sınırlaması olan) bir programa yerleştiğiniz takdirde, bir sonraki yıl sınava girdiğinizde Okul Başarı Puanınız (OBP) yarı yarıya kesilir.

Ek tercih ücreti nereye ve nasıl ödenir?

Ek yerleştirme ücreti, tercih işlemi tamamlandıktan sonra ÖSYM’nin resmi e-Ödemeler portalı olan odeme.osym.gov.tr üzerinden kredi kartı/banka kartı ile ya da kılavuzda listelenen anlaşmalı bankaların ATM ve internet bankacılığı kanallarıyla ödenir.